Phun phân bón lá (PBL) là giải pháp bổ sung dinh dưỡng nhanh qua khí khổng, giúp cây bưởi hấp thụ gần như hoàn toàn dinh dưỡng mà không phụ thuộc vào bộ rễ. Để cây ra hoa đồng loạt, đậu trái nhiều và cho năng suất cao, bà con nên tập trung sử dụng phân bón lá vào 4 giai đoạn sinh trưởng quyết định. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cách sử dụng phân bón lá giúp bưởi cho năng suất, chất lượng cao.
1. Các giai đoạn phun phân bón lá quan trọng
| Giai đoạn sinh trưởng | Loại phân bón lá ưu tiên | Tác dụng cốt lõi |
| Phân hóa mầm hoa (Trước khi ra hoa 20–30 ngày) | – PBL hàm lượng Lân và Kali cao (ví dụ: NPK 10-50-10, 6-30-30 hoặc 10-60-10)- Bổ sung Bo (Boron) | Kích thích cây phân hóa mầm hoa mạnh, làm mập nụ, ức chế đọt non phát triển tràn lan. |
| Trước và sau khi nở hoa (Chuẩn bị nở và vừa đậu trái non) | – PBL giàu Canxi – Bo (Ca-Bo)- Bo – Kẽm (Zn) – Amino Acid | Tăng chất lượng hạt phấn, tăng tỷ lệ thụ phấn thành công, giảm hiện tượng rụng hoa và rụng trái non (chuỗi sinh học). |
| Nuôi trái non và chống rụng (Trái đường kính 1–5 cm) | – PBL cân bằng NPK – TE (như 20-20-20 – Vi lượng)- Trung – Vi lượng: Ca,Mg,Zn,Fe- Chất kích thích sinh trưởng sinh học: Auxin / Cytokinin / Ga3 (liều lượng thấp) | Giúp tế bào trái phân chia nhanh, vỏ dẻo dai, hạn chế tối đa rụng trái sinh lý và hiện tượng nứt trái. |
| Trái phát triển và phục hồi (Giai đoạn phóng to trái và sau thu hoạch) | – Phóng to trái: PBL Kali cao (K2SO4, Potassium Humate)- Sau thu hoạch: PBL Amino Acid + Humic/Fulvic Acid | – Giúp trái phình to, mọng nước, tăng độ ngọt (Brix) và vỏ bóng đẹp.- Giúp bộ lá nhanh xanh dày trở lại sau khi mang tải nặng. |
2. Kỹ thuật phun phân bón lá đạt hiệu quả tối đa
Thời điểm phun
- Phun vào sáng sớm (trước 9 giờ sáng) hoặc chiều mát (sau 4 giờ chiều) khi khí khổng trên lá mở rộng nhất.
- Không phun khi: Trời nắng gắt (dễ gây cháy lá, bốc hơi nhanh) hoặc sắp mưa (bị rửa trôi).
Vị trí phun
- Phun tập trung vào mặt dưới của lá vì đây là nơi tập trung phần lớn khí khổng. Phun ướt đều cả lá và chùm hoa/trái non.
Lưu ý khi phối trộn
- Tránh phun Canxi/Lân cùng lúc với các loại thuốc trừ sâu có gốc Đồng (Cu) hoặc Dầu khoáng vì dễ gây kết tủa hoặc cháy lá.
- Không lạm dụng phân bón lá thay thế hoàn toàn phân bón gốc; PBL chỉ đóng vai trò hỗ trợ dinh dưỡng tức thì.
3. Lưu ý khi sử dụng phân bón lá cho cây bưởi
Khi sử dụng phân bón lá (PBL) cho cây bưởi, nếu dùng sai nồng độ, sai thời điểm hoặc phối trộn không đúng cách có thể dẫn đến hiện tượng ngộ độc, cháy lá, rụng hoa hoặc rụng trái non.
Dưới đây là các lưu ý nguyên tắc chung và lưu ý đặc thù theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây.
Lưu ý nguyên tắc chung khi phun phân bón lá
Nồng độ và liều lượng: Tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn trên bao bì. Không tự ý tăng nồng độ với suy nghĩ “phun nhiều cho nhanh lớn”, vì lá bưởi rất nhạy cảm với hiện tượng sốc dung dịch (cháy mép lá, xoăn lá).
Điều kiện thời tiết
- Chỉ phun vào sáng sớm (6 – 9h) hoặc chiều mát (16 – 18h) khi khí khổng mở rộng.
- Không phun khi trời nắng gắt (dung dịch bốc hơi nhanh làm tăng nồng độ muối gây cháy lá) hoặc khi chuẩn bị mưa (bị rửa trôi).
Kỹ thuật phun
- Bón qua lá chỉ mang tính bổ trợ dinh dưỡng tức thì, không thay thế hoàn toàn phân bón gốc.
- Phun dạng sương mịn, tập trung vào mặt dưới của lá (nơi chứa 80% khí khổng) và phun ướt đều toàn thân tán.
Nguyên tắc phối trộn
- Không trộn PBL với thuốc trừ sâu/bệnh có tính kiềm cao hoặc gốc Đồng (Cu).
- Pha loãng PBL vào nước trước, khuấy tan hoàn toàn rồi mới cho thuốc bảo vệ thực vật vào sau.
Lưu ý đặc thù theo từng giai đoạn sinh trưởng
Giai đoạn 1: Phân hóa mầm hoa và ra hoa (Tháng 12 – Tháng 2)
- Tuyệt đối không phun PBL chứa Đạm (N) cao: Đạm cao khiến cây phát triển đọt non (đi đọt), làm ức chế mầm hoa và gây rụng hoa hàng loạt.
- Không phun thẳng dung dịch vào hoa đang nở rộ: Khi hoa đang xòe cánh thụ phấn, việc phun xịt áp lực mạnh hoặc dùng hóa chất nồng độ cao sẽ làm cháy nhị hoa, chết hạt phấn. Chỉ nên phun giai đoạn nụ hoa vừa nhú hoặc sau khi đã đậu trái bằng hạt đậu.
Giai đoạn 2: Trái non và chống rụng sinh lý (Tháng 3 – Tháng 5)
- Lưu ý với chất điều hòa sinh trưởng (GA3, Auxin): Nếu sử dụng các chất kích thích đậu trái, phải dùng đúng nồng độ cực nhỏ. Dùng quá liều sẽ làm biến dạng trái, vỏ trái dày khác thường hoặc gây rụng trái dồn dập.
- Phun bổ sung Canxi – Bo đúng cách: Phun định kỳ 10 – 15 ngày/lần. Tránh phối trộn Canxi với các dòng phân có chứa gốc Sulfate (SO42-) hoặc Phosphate (PO43-) nồng độ cao vì dễ gây kết tủa, cây không hấp thụ được.
Giai đoạn 3: Nuôi trái lớn và tích đường (Tháng 6 – Tháng 9)
- Hạn chế dùng phân bón lá chứa Clo (Cl): Chọn các dòng phân bón lá chứa Kali Sunfat (K2SO4) thay vì Kali Clorua (KCl) để phun, giúp trái ngọt thanh, vỏ mọng và không bị sượng tép.
- Thời gian ngưng phun trước thu hoạch: Ngừng phun tất cả các loại phân bón lá trước khi thu hoạch ít nhất 15 – 20 ngày để đảm bảo thời gian cách ly, tránh tồn dư hóa chất trên vỏ quả và giữ được vị ngọt tự nhiên.
Giai đoạn 4: Phục hồi sau thu hoạch (Tháng 10 – Tháng 11)
- Được phép dùng Đạm cao và Amino Acid: Lúc này bộ rễ đang tổn thương sau vụ mang trái, việc phun PBL chứa Amino Acid, Humic và NPK có tỷ lệ Đạm cao giúp lá nhanh xanh dày, bù đắp dinh dưỡng thiếu hụt trước khi bước vào mùa vụ mới.
So với phương pháp bón gốc truyền thống, bón qua lá mang lại những ưu điểm vượt trội cả về tốc độ, năng suất lẫn chất lượng thương phẩm của quả bưởi. Cây bưởi có thể hấp thụ 80–90% lượng dinh dưỡng phun qua lá. Trong khi đó, phân bón bón qua gốc thường bị thất thoát từ 40–60% do bốc hơi, rửa trôi hoặc bị đất cố định. Tận dụng ưu điểm nổi bật của dòng phân bón qua lá sẽ giúp bà con chăm sóc cây bưởi hiệu quả hơn, đặc biệt khi thời tiết có nhiều bất ổn như mưa, ngập, lụt,… Chúc bà con mùa màng bội thu.
