Bệnh vàng trái và vàng gió trên cây bưởi là hai hiện tượng phổ biến, gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng quả.
Nguyên nhân gây bệnh
- Bệnh vàng trái: Nguyên nhân chính thường là do ngập úng hoặc hạn hán kéo dài, gây ảnh hưởng đến bộ rễ. Khi đất bị ngập nước, bộ rễ thiếu oxy, cây không thể hấp thụ dinh dưỡng, dẫn đến lá và trái bị vàng. Ngược lại, thiếu nước cũng làm cây bị stress và suy yếu. Một số nguyên nhân khác bao gồm:
- Thiếu hụt dinh dưỡng: Cây thiếu các nguyên tố trung vi lượng như canxi, magie, sắt, kẽm,… trong giai đoạn nuôi trái.
- Sâu bệnh: Các loại nấm như Phytophthora gây thối rễ, tuyến trùng và các loại côn trùng chích hút khác như nhện đỏ, ruồi vàng cũng góp phần làm trái bị vàng, rụng sớm.
- Bệnh vàng gió: Vàng gió là hiện tượng trái bưởi chuyển màu vàng đột ngột khi thời tiết thay đổi, đặc biệt là vào mùa mưa dầm hoặc khi chuyển từ mưa sang nắng gắt. Nguyên nhân chủ yếu là do:
- Sốc sinh lý: Cây bị stress do thay đổi thời tiết đột ngột, làm giảm khả năng hấp thụ dinh dưỡng, đặc biệt là canxi và các vi lượng.
- Độ pH của đất thấp: Đất bị chua, bộ rễ bị suy yếu, không thể hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả.
- Nấm bệnh: Nấm bệnh phát triển mạnh trong điều kiện mưa ẩm, gây hại cho bộ rễ và làm trái bị vàng, rụng.
Biện pháp phòng trừ
Để phòng và trị bệnh vàng trái, vàng gió hiệu quả, cần kết hợp nhiều biện pháp từ canh tác đến sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
1. Biện pháp canh tác
- Cải tạo đất và thoát nước: Trước khi trồng, cần lên luống cao, đào mương thoát nước tốt để tránh tình trạng ngập úng. Sau khi trồng, thường xuyên xới đất quanh gốc để đất tơi xốp, giúp rễ thông thoáng.
- Bón phân cân đối:
- Bón lót: Bổ sung phân hữu cơ hoai mục và vôi bột để cải tạo đất, cung cấp dinh dưỡng ban đầu.
- Bón thúc: Tăng cường phân bón có hàm lượng kali và canxi cao trong giai đoạn nuôi trái. Bổ sung định kỳ các loại phân bón lá chứa vi lượng như sắt, kẽm, magie.
- Tỉa cành, tạo tán: Tỉa bỏ cành già, cành sâu bệnh, cành không hiệu quả để vườn cây thông thoáng, hạn chế nơi trú ngụ của sâu bệnh.
- Bao trái: Sử dụng túi bao chuyên dụng để bảo vệ trái bưởi khỏi ruồi vàng, nhện đỏ và các loại côn trùng chích hút khác.
2. Biện pháp hóa học và sinh học
- Xử lý nấm bệnh: Sử dụng các loại thuốc trừ nấm có hoạt chất như Mancozeb, Metaxyl hoặc các chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng Trichoderma để tưới gốc, giúp bảo vệ bộ rễ.
- Kiểm soát côn trùng: Sử dụng thuốc trừ sâu sinh học hoặc hóa học để diệt trừ các loại côn trùng chích hút như ruồi vàng, nhện đỏ, rầy chổng cánh.
- Phục hồi cây: Khi cây bị bệnh nặng, cần ngừng bón đạm, tập trung phục hồi bộ rễ bằng cách tưới các sản phẩm chứa humic, acid fulvic và các vi sinh vật có lợi để kích thích rễ phát triển trở lại.
